Sam naziv ovoj vrsti sedeljki govori da su one nastale da bi se žene u jesenjim i zimskim večerima okupile da uz preslicu odnosno predenje pričale o svemu što se u selu desilo. Kad iscrpe sve događaje, koji su se u tom vremenu zbili, onda se pričaju narodne pripovetke, pa kad se pripovedači „iscrpe" prelazi se na pesmu, i tako je to teklo s prela na prelo.

"Nastanak, razvoj i uništenje jevrejske zajednice u Novom Bečeju" naslov je obimnog dela koje je nastalo višegodišnjim trudom Branislava-Bate Kiseličkog. Ovom zamašnom poslu autor je prišao, kako to u uvodnim napomenama objašnjava, zbog osećanja obaveze i duga prema svojim prijateljima Jevrejima iz mladalačkih dana, a onda i prema njihovim sunarodnicima koji su u bližoj i daljoj prošlosti živeli u Novom Bečeju.

Nepotrebno je vršiti upoređenja i gradaciju gde su lepši doživljaji u šetnjama na dolmi ili na glavnoj ulici. Doima je imala izuzetne draži što se na njoj uživa u čistom vazduhu, koje donosi povetarac sa Tise i Gradišta i u jednoj očaravajućoj tišini. Glavna ulica je imala drugu vrstu čari.

Porodica Košut živela je u skromnoj kući pokrivenoj trskom, sa malim, zamagljenim „pendžerima“ iz kojih je Tivadar gledao i stvarao svoj svet. Sedeći uz petrolejku, slušao je priče starih žena o stvaranju sveta, Adamu i Evi, potopu, Hristu i njegovim čudima, razmišljajući kako bi bio srećan da sve to može da naslika.

Korisno je, u okviru prikaza uloge salaša u životu naših sugrađana iz ne tako davne prošlosti, izneti opšti izgled salašarskog dvorišta i raspored zgrada i prostorija u njima. Ovo, utoliko pre, što je približno tome izgledalo i dvorište seoskih kuća, pa će ovaj zapis koristiti i za takvu dokumentaciju. Pretpostavljam, da je to našim mlađim sugrađanima skoro nepoznato, te će na ovaj način biti sačuvani od zaborava detalji iz svojevrsnog života u banatskim poljima.

Iako sam sa roditeljima živeo na salašu u neposrednoj blizini Novog Bečeja na putu za Kumane, svi moji bliski drugovi, u tim dečačkim godinama, bili su Vranjevčani.

Tako sam, zahvaljujući njihovim pričama, zavoleo pojedine delove, ili bolje reći mesta, vranjevačkog hatara, više nego novobečejske i prosto sam trepereo od želje da ih upoznam.

Banat je u geografskom smislu oblast u južnom delu velike Panonske nizije, između reke Moriša, Tise, Dunava i Transilvanskih alpa. Veliki deo je u Rumuniji a veoma mali u Mađarskoj, dok jugoslovenski deo leži na donjim tokovima pomenutih reka.

Ukupna dužina plovnih kanala danas iznosi:

• u Banatu: 309 km
• u Bačkoj: 355 km

24–27. maj 2005.
Pozivni kompozitorski konkurs

Ovogodišnja, 13. manifestacija „Obzorja na Tisi“ – Dani Josifa Marinkovića, započela je 18. maja u Beogradu, kada je delegacija iz Novog Bečeja položila cveće na grob Josifa Marinkovića i njegovog unuka, dr Ivana Valčića. Na dan svečanog otvaranja, 24. maja, venac je položen i na zgradu nekadašnje kompozitorove rodne kuće u Novom Bečeju.

Vilmoš Kujan, rođen u Novom Bečeju, još kao dečak odlazi u Novi Sad na izučavanje zanata, gde ostaje sve do 1942. godine. Tokom boravka u Novom Sadu igrao je fudbal, što ga je po povratku u Novi Bečej učinilo jednim od najboljih lokalnih igrača. U DMKS Turulu, u ranim ratnim godinama, zajedno sa Ištvanom Bertom, bio je jedan od najvažnijih prvotimaca.

Period od 1945. do 1963. godine

Opštinsko područje pokrivale su dve vodoprivredne organizacije: Gornjobanatska sa sedištem u Kikindi, severno od Novog Bečeja, i Potiska sa sedištem u Zrenjaninu, južno od Novog Bečeja. Dakle, postojale su dve vodne zajednice:

• Gornjobanatska vodna zajednica (1945–1963)
• Potiska vodna zajednica (1945–1963)

Možda razlog treba izmisliti

Možda relaciju između zamisli i konvencionalnog ostvarenja u tradicionalnim tehnikama slikarstva, kao i odnos između takve slike i njene fotokopije (koja sadrži dodatke od fotografija i predmeta), smatram merljivom, možda čak istovetnom.

Prošlo je prilično vremena od izleta u Šumicu do novog, na Matejski Brod. Iščekivali smo da Voja Glavaški dobije bicikl kako bismo krenuli sa tri bicikla. Na to smo čekali skoro do završetka školske godine. Voji su kupili bicikl marke Vesta, kao i moj, ali njegov je bio lepši, dve godine moderniji.

Pošumljavanje deponija i zemljišta duž kanala, kao i upravljanje šumskim površinama, predstavljaju sastavni deo projekta izgradnje osnovne kanalske mreže. Ove aktivnosti imaju dva osnovna cilja:

Reč salaš je mađarskog porekla (szallas) i koristi se još u 13. veku. I danas, u Mađarskoj postoje brojna naselja sa dodatkom imenu zsallas kao na primer: Kisuvszallas, Jakobszallas, Kunszallas, Fiilopszallas, Szabadszallas i dr.

Početkom šezdesetih godina započeti su radovi na iskopavanju kanala na ovom području, a zatim su građeni i značajni vodoprivredni objekti. Izgradnjom brane na Tisi 1977. godine, ovi radovi su privedeni kraju. Sve izgrađene objekte preuzimala je Vodoprivredna organizacija „Gornji Banat“, a formiranjem sekcija u momentu kada su objekti delimično počeli da se koriste, uspostavljen je i sistem za njihovu eksploataciju.

Nova vlast Kraljevine SHS donela je velike društvene promene, ali je osnova privrednog razvoja ostala ista.

Jevreji, čiji je život uglavnom vezan za privredu, dosta su se brzo prilagođavali novom poretku.

Ivan Jovanović, sin jedinac od oca Dragomira – trgovca i majke Zlate, rođene Aranke Stanišić – nastavnice, rođen je u Novom Bečeju 13. februara 1928. godine. Kuća porodice Jovanović nalazila se u samom centru grada u ulici Žarka Zrenjanina pod brojem 1. Dok je otac Dragomir bio zaokupljen poslom oko trgovine, Ivan je uglavnom odrastao pored majke i tetke Leposave Jovanović – učiteljice, koje su bile poznate ne toliko po strogoći nego po svestranosti i pravednog pedagoškog prisupa prema deci.

U nekadašnjem novobečejskom porodilištu, koje se nalazilo nadomak kuće porodice Andre, 21. jula 1951. godine rođen je Karolj, budući kolekcionar i filatelista. Osnovno i srednje obrazovanje stekao je u Novom Bečeju, Subotici i Novom Sadu, gde se kasnije zaposlio kao laborant.

Telečki je bio neobična, znatiželјna, živa, radoznala, mnogostrana i nadasve uznemirena ličnost. Na početku rada naših prvih profesionalnih pozorišta brzo se našao u prvom planu i postao, naša prva glumačka zvezda. Rođen je u banatskom selu Kumane 23. jula/4. avgusta 1839, a umro je u Novom Sadu 28. aprila (odnosno po tzv. novom kalendaru) 10. maja 1873. „u 7 i po sahatau veče».

Za ime ovog radničkog borca, upornog i vatrenog revolucionara, Novobečejci su najviše čuli i doznali onda kada ga više nije bilo među živima – na dan njegove sahrane.

Neću se upuštati u istorijski prikaz nastanka školstva u Novom Bečeju i Vranjevu, jer sam to već učinio u svojoj knjizi „Novi Bečej i Vranjevo kroz istoriju". Ovaj tekst želim posvetiti burnoj i gotovo revolucionarnoj školskoj prošlosti Novog Bečeja između dvadesetih i tridesetih godina dvadesetog veka.

Nakon rata, 1948. godine, Bogdan Čiplić napisao je dramski komad pod nazivom „Nad popom popa“. Predstava je izvedena desetak puta na sceni Srpskog narodnog pozorišta u Novom Sadu. Njegova sledeća komedija, „Varalica u Bečeju“, igrana je u okviru proslave stogodišnjice SNP-a. Komad „Traktat o sluškinjama“ doživeo je više od 50 izvođenja, dok je i drama „Kaplar i car“ našla svoje mesto na sceni ovog pozorišta.

Odbrana od poplave, odnosno prihvatanje spoljnih voda, ostvaruje se kroz poboljšanje uslova odbrane na vodotocima koje preseče državna granica, odnosno onih koji dolaze iz Rumunije. Ti vodotoci su Zlatica, Begej, Tamiš i ostali, koji imaju izgrađene nasipe, a pre izgradnje Magistralnih kanala imali su ozbiljne probleme u odbrani od poplava.

... 27. Marta 1941. godine komunisti su bili sa masom objašnjavajući joj suštinu događaja, stavljajući se na čelo svih protesta i revolta zbog sramne i podle izdaje zemlje od strane profašističke vlade.

U toku dana komunisti i skojevci su sproveli obimnu agitaciju u cilju pokretanja demokratizacije i održavanja preotestnog mitinga. Pokrenute su sve društvene organizacije, škole, čitavo selo.

Naša istaknuta književnica Isidora Sekulić o zavičaju piše:

„Gde je ljudima zavičaj? Tamo gde drugi ljudi oko njih razumeju do kraja i do dna šta oni kažu, do poslednjeg spoljnog i unutrašnjeg trepeta jezičkog razumeju šta je onima drago i šta ih boli. Zauzme li našu njivu i selo narod drugoga jezika, zavičaju našem je kraj; oni koji se do dna i do kraja razumeju rodnim jezikom, kad jad dodija, sele. Kuda sele?

Pored izgradnje prvih nasipa u XVIII veku, pokreće se i pitanje plovidbe rekom Tisom, tj. pitanje njene regulacije.

U prvoj polovini XIX veka, pitanje regulisanja reke Tise postaje sve aktuelnije iz ekonomskih razloga, pa otpočinju prva redovna hidrološka osmatranja i prva snimanja njenog korita. Stručnjaci rade konkretne projekte za regulisanje korita Tise, a zadatak je da se velike vode brzo i bezbedno odvedu.

Zdravko Gavrić je u Novom Bečeju živeo pod tuđim imenom, Zdravko Radosavljević, jer je izbegao hapšenje od strane Mađara u Starom Bečeju, koji je tada bio pod okupacijom Mađarske.

Odadžić Ljubica je rođena u siromašnoj seljačkoj porodici 1917. godine. Još u svojoj ranoj mladosti ona napušta dom roditelja i odlazi u Beograd gde traži posao. U svom rodnom mestu preko Milice Blažić ona se upoznala sa idejama naprednog pokreta. Dolaskom u Beograd brzo je prihvaćena od srane naprednih drugova, uz čiju pomoć je i dobila zaposlenje. Zaposlila se u Tekstilnoj fabrici „Mitić“, sada Pamučni kombinat „Beograd“.

Na scenu naive Janoš Mesaroš stupa početkom šezdesetih godina prošlog veka. Mladi i talentovani umetnik tada postaje član grupe naivnih umetnika „Selo“, koju je u Novom Bečeju osnovao Dragiša Bunjevački. Uz Bunjevačkog, jednog od najznačajnijih predstavnika naive u nas, stvarali su i Milica i Milivoj Mirić, Svetozar Kiselički, Tivadar Košut i Janoš Mesaroš.