Možda razlog treba izmisliti
Možda relaciju između zamisli i konvencionalnog ostvarenja u tradicionalnim tehnikama slikarstva, kao i odnos između takve slike i njene fotokopije (koja sadrži dodatke od fotografija i predmeta), smatram merljivom, možda čak istovetnom.
Nemamo podataka o tome kako je bio organizovan društveni život Jevreja u Novom Bečeju i Vranjevu. Međutim, ostao je opšti utisak kod ljudi koji su pamtili to vreme da je osnovna snaga koja ih je objedinjavala bila njihova verska opština, koja je pratila razvoj zajednice i nastojala da organizuje pomoć ako bi neka od porodica bila u teškoćama.
Kao što je već istaknuto, zahtev za jedinstvenim rešavanjem vodoprivrednih problema na području Hidrosistema Dunav–Tisa–Dunav doveo je 1. januara 1963. godine do pripajanja vodnih zajednica sa teritorije Banata i Bačke Direkciji za izgradnju Hidrosistema Dunav–Tisa–Dunav u Novom Sadu. Tadašnja vodna zajednica postaje rejonski pogon, koji će kasnije dobiti naziv Vodoprivredna organizacija „Gornji Banat” iz Kikinde.
Jedini ugledni Jevrejin iz Novog Bečeja koji tada nije bio uhapšen bio je dr Dezider Kanic, advokat. On je stupio u direktan kontakt s vojnim komandantom mesta i, dokazavši da je ranije bio nemački ulanerski oficir, uspeo je da dobije dozvolu za prelazak u Mađarsku (vidi svedočenje dr Viktora Jordanića).
Na području današnje opštine Novi Bečej postojalo je više vodnih zadruga, počev od 1845. godine, koje su se 1945. godine ugasile ili poprimile drugi organizacioni oblik:
Posle velikog uspeha u polufinalu, uzbuđenje je dostiglo vrhunac. Nije bilo mnogo vremena za slavlje, jer su svi sa nestrpljenjem iščekivali 14. oktobar – dan velikog finala Kupa Evrope. Stekao sam utisak da moj cimer u sobi, Laslo Makra, gotovo da nije ni sklopio oči tokom cele noći.
Tibor Nađ rođen je 1952. godine u Novom Bečeju. Završio je Školu za primenjenu umetnost u Novom Sadu 1973. godine. Bavi se slikarstvom, industrijskim dizajnom i unikatnom keramikom.
Novi Bečej, koji je zajedno sa Vranjevom iz doba Velikokikindskog dištrikta bio izrazito trgovačko mesto sa naročito razvijenom izvoznom trgovinom žitarica krajem XVIII i početkom XIX veka, oduvek je bio privlačan za preduzimljive i sposobne privrednike, a posebno za trgovce.
Deseti festival srpske solističke vokalne muzike, posvećen rodonačelniku srpske solo pesme Josifu Marinkoviću, održan je od 23. do 25. maja 2002. godine. Jubilarna manifestacija realizovana je uz podršku brojnih donatora, generalnog sponzora AD „Polet“ IGK Novi Bečej i pokroviteljstvo Skupštine AP Vojvodine. Manifestaciju je otvorio potpredsednik Skupštine APV, Milan Manuštik.
31. maj – 1. jun 2001.
Pozivni kompozitorski konkurs
Jubilarna 150-godišnjica rođenja i 70-godišnjica smrti Josifa Marinkovića obeležena je bogatim i sadržajnim programima tokom cele godine. Deveta manifestacija „Obzorja na Tisi“ bila je u znaku trećeg kompozitorskog konkursa za solo pesmu i održana je 31. maja i 1. juna 2001. godine.
Kasnije, sa godinama, želeo sam da svoju ljubav prema prirodi prenesem i na starije drugarice i drugove i da grupno učestvujemo na izlete po okolini Novog Bečeja i Vranjeva. To, međutim, nije išlo tako lako, jer kao što sam već istakao nisu postojale navike.
Decenija trajanja manifestacije „Obzorja na Tisi“ uvrstila je Novi Bečej među retke gradove sa događajem visokog kulturnog nivoa, koji je tokom godina osvojio muzičke umetnike, stvaraoce, muzikologe i publiku. U jedanaestoj godini, uz već definisanu koncepciju, festival je potvrdio rastući kvalitet i doneo nekoliko kapitalnih poduhvata: izdanje Solo pesme sa Pozivnog kompozitorskog konkursa, kompakt-disk srpske vokalne lirike i muzikološki skup Muzika na raskršću dva veka.
Početkom šezdesetih godina započeti su radovi na iskopavanju kanala na ovom području, a zatim su građeni i značajni vodoprivredni objekti. Izgradnjom brane na Tisi 1977. godine, ovi radovi su privedeni kraju. Sve izgrađene objekte preuzimala je Vodoprivredna organizacija „Gornji Banat“, a formiranjem sekcija u momentu kada su objekti delimično počeli da se koriste, uspostavljen je i sistem za njihovu eksploataciju.
Jedno od svedočanstava koje osvetljava tragične sudbine novobečejskih Jevreja odnosi se na Gabrielu Berger, suprugu trgovca Adolfa Bergera. U naručju je nosila sina Ladislava, rođenog 19. januara 1941. godine, kada je uspela da, uz mito stražaru i preko unapred pripremljene veze, pobegne u Bačku. Tamo je, međutim, bila uhapšena i potom nestala u nekom od logora.
31. maj – 3. jun 2000.
Otvoreno takmičenje solo pevača
Ono što je zbog NATO agresije na SR Jugoslaviju izostalo tokom 1999. godine – Otvoreno takmičenje solo pevača – održano je godinu dana kasnije, na 8. „Obzorjima na Tisi“, od 31. maja do 3. juna 2000.
23–25. maj 1996.
Pozivni kompozitorski konkurs
Vredni kulturni poslenici iz grada na Tisi, nakon više nego uspešnog prvog takmičenja solo pevača, s nesmanjenim elanom organizovali su 4. „Obzorja na Tisi“, održana od 23. do 25. maja 1996. godine, kao prvi pozivni kompozitorski konkurs za solo pesmu.
Šandor Kiš spada u red retkih fudbalskih pregalaca. Kao izuzetno vredan i borben half, ostavio je dubok trag u ekipi Turula, a nakon Drugog svetskog rata nastupao je i za Zvezdu.
Popodnevni deo takmičenja doneo je niz uzbudljivih trka i sportskih nadmetanja koja su oduševila publiku na bazenu u Novom Bečeju. Posebno interesovanje izazvale su ženske trke, u kojima su takmičarke pokazale veliku borbenost i sportski duh.
25–27. maj 1995.
Otvoreno takmičenje solo pevača
Posle prva dva „Obzorja na Tisi“, organizator je sa još većim žarom i blagovremeno započeo pripreme za treći festival.
Jedine dostupne informacije o uslovima života u sabirnom logoru u Novom Bečeju potiču od Tihomira Ungara iz Novog Sada, koji je kao dete bio zatočenik u tom logoru. Njegovo svedočenje dobijeno je nakon što je već bio pripremljen kompletan materijal, te je naknadno uneto kao dragoceno autentično svedočanstvo.
Još u mladosti Bogdan je bio povučen i pomalo izdvojen iz društva. Ipak, bio je dobar kozer, otvoren kao čovek, muzički obrazovan – neko ko je, kada bi hteo, u svakom kafanskom društvu mogao da zauzme dostojno mesto. Međutim, nedostajala je ona najvažnija stvar – želja za takvim načinom života. Kao što se često u šali kaže: „ali“ – što devojci sreću kvari. Upravo je to „ali“ bilo presudno u životnom putu Bogdana Čiplića.
U periodu od 1947. do 1957. godine obavljena su istraživanja, geodetska snimanja, izrađene su studije i urađeni idejni projekti.
Od 1957. do 1977. godine izrađeni su glavni projekti i izgrađena je osnovna kanalska mreža. Radovi su se odvijali u promenljivim uslovima, a teškoće na koje se nailazilo pomerale su rokove i usporavale izgradnju.
Vilmoš Kujan, rođen u Novom Bečeju, još kao dečak odlazi u Novi Sad na izučavanje zanata, gde ostaje sve do 1942. godine. Tokom boravka u Novom Sadu igrao je fudbal, što ga je po povratku u Novi Bečej učinilo jednim od najboljih lokalnih igrača. U DMKS Turulu, u ranim ratnim godinama, zajedno sa Ištvanom Bertom, bio je jedan od najvažnijih prvotimaca.
Iako sam sa roditeljima živeo na salašu u neposrednoj blizini Novog Bečeja na putu za Kumane, svi moji bliski drugovi, u tim dečačkim godinama, bili su Vranjevčani.
Tako sam, zahvaljujući njihovim pričama, zavoleo pojedine delove, ili bolje reći mesta, vranjevačkog hatara, više nego novobečejske i prosto sam trepereo od želje da ih upoznam.
U Novom Bečeju je 1970. godine rođen Bela Mičik, jedan od najboljih citraša u Vojvodini danas. Virtuozan muzičar, svira na čak četrnaest instrumenata, a posebno su mu dragi tradicionalni mađarski instrumenti — citra i tekero.
Period od 1945. do 1963. godine
Opštinsko područje pokrivale su dve vodoprivredne organizacije: Gornjobanatska sa sedištem u Kikindi, severno od Novog Bečeja, i Potiska sa sedištem u Zrenjaninu, južno od Novog Bečeja. Dakle, postojale su dve vodne zajednice:
Mesaroš Mihalj rođen je u Novom Bečeju 1935. godine, u vremenu kada su se snovi rađali na prašnjavim igralištima, a fudbal bio više igra srca nego računica. Prve korake ka svetu napravio je u Zrenjaninu, odakle ga je, još kao osamnaestogodišnjaka, snažan talenat odveo dalje nego što je tada mogao i da nasluti – pravo u redove Partizana.
U jednom od zapisa navodi se da je, u vremenu delimične slobode, deo imućnijih Jevreja uspeo da se spase uz mito nemačkim vojnicima – najčešće šoferima – i da pobegne izvan Srbije. Postoji i pretpostavka, zasnovana na neproverenim informacijama, da je Verona, ćerka Cigler Danijela, drvarskog trgovca iz Novog Bečeja, uspela da se domogne Rumunije zahvaljujući vezi sa jednim nemačkim oficirom, a da je potom, po završetku rata, emigrirala u Izrael. Međutim, ova vest nikada nije potvrđena.
U prepodnevnom programu nastupila je Ivana Eremić, peta takmičarka novobečejskog Jedinstva. Velika trema sa kojom je izašla na stazu ostavila je trag na njenoj igri i konačnom rezultatu.
Ko zna dokle bi rivalstvo između Zvezde i Banata trajalo da se već sredinom 1936. godine Banat nije pojačao bivšim igračima Jedinstva, znatno starijim i fizički spremnijim. U takvim okolnostima Zvezda, sa svojim pretežno dečačkim timom, više nije mogla ravnopravno da im se suprotstavi. Prva međusobna utakmica nakon ovih promena odigrana je 9. aprila 1936. godine i završena je pobedom Banata rezultatom 4:2.
