Od Zvezde do Jedinstva – Počeci kuglanja u Novom Bečeju (1948–1953)

U Novom Bečeju je, i pre nego što je u Beogradu osnovan Kuglaški savez Jugoslavije, postojala veoma aktivna kuglaška sekcija. Ne postoji pisani podatak o tome kada je osnovana, ali se na osnovu dokumentacije, koju je sačuvao i na korišćenje ustupio poznati novobečejski kolekcionar Andre Karolj, može zaključiti da je od 1948. godine u okviru Jedinstvenog fiskulturnog društva „Zvezda“, u Vološinovu (posleratni naziv za Novi Bečej), pored fudbalske, košarkaške, stonoteniske, plivačke i šahovske, postojala i veoma aktivna kuglaška sekcija.

Kuglaški klub „Zvezda“

U arhivi računovodstva JFD „Zvezda“, koje je uredno vodio računopolagač Franja Janković, postoji pisani trag o aktivnosti kuglaša već početkom 1948. godine. Reč je o priznanici za putne troškove kuglaša „Zvezde“ od 22. februara 1948. godine, kada su odigrali prijateljsku utakmicu u Debeljači. Do Debeljače se putovalo vozom, a za jedanaest povratnih karata plaćena su 363 dinara. Na priznanici je zabeleženo i da je igrač Babić zakasnio na voz.

Da nisu igrane samo prijateljske utakmice potvrđuje i podatak da su kuglaši „Zvezde“ 7. novembra 1948. godine učestvovali na prvenstvu Severnog Banata u Zrenjaninu.

Tri nedelje kasnije, 21. novembra 1948. godine, na jednostaznoj kuglani kafane „Laslo“ u Novom Bečeju, čiji je vlasnik bio Ištvan Laslo, odigrana je utakmica sa Proleterom iz Zrenjanina.

Da su kuglaši poslovali uspešno potvrđuje i podatak da je na ovoj utakmici ostvaren prihod, najverovatnije od rada bifea, u iznosu od 350 dinara, koji je Ištvan Farago predao računopolagaču Franji Jankoviću. Sa druge strane, ukupni troškovi iznosili su 175 dinara. Vlasnik kafane, Ištvan Laslo, za korišćenje kuglane dobio je 60 dinara, nameštač kugli 75 dinara, a Joca Iličić 40 dinara za večeru sa gostima.

Kuglaši „Zvezde“ su 28. novembra 1948. godine odigrali utakmicu sa ekipom iz Novog Sada. Tom prilikom Novosađani su doneli dve kugle, koje je klub Fiskulturnom savezu Novog Sada platio 2.400 dinara. Na istoj priznanici navedeno je i da su putni troškovi delegata za utakmicu sa Novim Sadom iznosili 550 dinara.

Novogodišnji turnir

Tokom zimskog perioda kuglaši su bili izuzetno aktivni i organizovali su brojna takmičenja. Za turnir održan 5. decembra 1948. godine na kuglani „Laslo“ obezbeđen je bogat nagradni fond. Među nagradama su se našli jedna guska, pet litara vina, torta, sandale i sto komada cigareta.

Kraj 1948. godine obeležen je Novogodišnjim turnirom u kuglani „Laslo“, koji je trajao pet takmičarskih dana – 25, 26. i 27. decembra 1948. godine, kao i 1. i 2. januara 1949. godine.

Prihod kuglaške sekcije iznosio je 18.953 dinara, rashodi su bili 15.878 dinara, a ostvareni čist prihod predat je računopolagaču Franji Jankoviću.

Početkom 1950. godine Jedinstveno fiskulturno društvo „Zvezda“ promenilo je naziv u Sindikalno sportsko društvo „Zvezda“, koje je nastavilo bogatu sportsku aktivnost.

„Polet“ formira sportsko društvo

U najvećoj fabrici u opštini, „Poletu“, 1. januara 1950. godine formirano je Sindikalno sportsko društvo sa nekoliko sportskih sekcija. Najaktivnija je bila košarkaška sekcija, koja je imala mušku i veoma kvalitetnu žensku ekipu. Ženska ekipa je dva puta igrala kvalifikacije za ulazak u Prvu saveznu ligu. Veoma popularne bile su i rvačka, bokserska, šahovska i kuglaška sekcija.

Kuglaška ekipa „Poleta“ bila je veoma aktivna tokom dve godine svog postojanja. Uključila se u regionalna takmičenja, što potvrđuje podatak da je 17. februara 1952. godine Slobodan Lalić prisustvovao sednici Kuglaškog odbora u Zrenjaninu.

Početkom marta, 16. marta 1952. godine, izvršena je registracija nove kuglane, nakon čega je ekipa „Poleta“ odigrala više prijateljskih utakmica. Nastupali su u Zrenjaninu, Elemiru protiv Bratstva, Bečeju i drugim mestima. U arhivi SSD „Polet“ sačuvana je priznanica za putne troškove, koja potvrđuje da se na utakmicu u susedni Bečej putovalo lađicom, kao i odlazak u Novi Sad radi odigravanja utakmice protiv Vojvodine.

Postojanje dva sportska društva u maloj sredini kakav je bio Novi Bečej predstavljalo je, najverovatnije, veliko finansijsko opterećenje. Voljom tadašnjeg političkog rukovodstva, što prema svedočenjima savremenika nije naišlo na veliko odobravanje sportista, 1952. godine dolazi do spajanja Sindikalnog sportskog društva „Zvezda“ i SSD „Polet“ u novo Sindikalno sportsko društvo pod nazivom „Jedinstvo“.

Ne postoje tačni podaci o tome kada je održana osnivačka skupština Sindikalnog sportskog društva „Jedinstvo“, ali se sa sigurnošću može tvrditi da je društvo od 1. novembra 1952. godine počelo da funkcioniše pod novim imenom.

U arhivi SSD „Zvezda“ sačuvan je zapisnik da je 31. oktobra 1952. godine izvršena primopredaja dužnosti između Aleksandre Živković, koja je predala blagajnu, i Franje Jankovića, koji ju je preuzeo. Tom prilikom preuzet je saldo od 18.788,50 dinara, jedan zlatni ručni sat nabavne vrednosti 9.500 dinara, kao i kompletna novčana i knjigovodstvena dokumentacija iz 1950, 1951. i 1952. godine.

Nekoliko dana kasnije, 6. novembra 1952. godine, zapisnički je izvršena primopredaja finansijske dokumentacije nekadašnjih sekcija „Zvezde“, koja je obuhvatala period od 1948. godine do zaključno sa oktobrom 1952. godine. Dokumentaciju je predao računopolagač Franja Janković, a preuzeo računovodstveni referent Sreskog narodnog odbora Mašan Milačić.

Dan kasnije, 7. novembra 1952. godine, izvršena je i primopredaja finansijske dokumentacije Sindikalnog sportskog društva „Polet“. Dokumentaciju je predao računopolagač Borislav Igrački, koji je računovodstvo vodio od 1. januara 1950. do 24. septembra 1951. godine, kao i Ilona Senji, koja je od tog datuma vodila blagajnu do 7. novembra 1952. godine.

Krajem 1952. godine za Sindikalno sportsko društvo „Jedinstvo“ naručeni su pečati (štambilji) u radionici gumenih štambilja Obrena Mojića u Zrenjaninu. Izrađeno je deset okruglih pečata za sve klubove novog društva, čime su društvo i njegove sekcije i zvanično mogli da nastave rad pod novim imenom.

Prva takmičarska sezona

Prvi pisani trag o takmičenju pod imenom „Jedinstvo“ pronađen je u listu „Zrenjanin“ od 20. juna 1953. godine. Iz njega se vidi da su Novobečejci u sezoni 1952/1953. nastupali u Zonskoj ligi Severnog Banata.

Prvenstvo je bilo veoma neizvesno, a pitanje prvaka rešeno je tek u poslednjem kolu u Zrenjaninu, gde je vodeća Zanatlija savladala Jedinstvo iz Novog Bečeja. Tom pobedom Zanatlija je sa 26 bodova osvojila prvo mesto i stekla pravo nastupa u kvalifikacijama za ulazak u Vojvođansku ligu. Jedinstvo je prvenstvo završilo na drugom mestu sa 24 boda.

Konačna tabela Zonskog prvenstva Severnog Banata u sezoni 1952/1953.