Novi Bečej i Vranjevo kroz istoriju

Istražite izvanrednu prošlost Novog Bečeja i Vranjeva kroz stranice knjige 'Novi Bečej i Vranjevo kroz istoriju'. Otkrijte političke događaje, ekonomski razvoj i kulturnu baštinu ovih banatskih gradova kroz bogato dokumentovane priče. Pratite evoluciju od najranijih dana do savremenosti, istražujući složene niti političkih intriga, ekonomske transformacije i kulturnih uspona. Proživite prošlost kroz oči autora, dok se stranice knjige otvaraju pred vama, pružajući jedinstvenu perspektivu na život i nasleđe ovih značajnih lokaliteta.

Seoba Srba preko Save i Dunava

Seobe Srba u krajeve preko Save i Dunava javljaju se još pre Kosovske bitke. Posle nje, nastavljaju se sve do kraja sedamnaestog veka, a u Banat i do kraja osamnaestog veka. Porazom na Kosovu, 1389. godine, nastaju veća povlačenja Srba prema severu.

Prve Srbe preveo je u Banat, pred kraj četrnaestog veka, Dmitar, sin kralja Vukašina i brat Kraljevića Marka. Ali tek pod despotom Stefanom Lazarevićem i Đurđem Brankovićem dolazi do sistematskog naseljavanja Srba u Banatu.

Ratovi između Mađara i Turaka takođe su prisiljavali Srbe da se povlače prema severu i zapadu. Njihov položaj bio je izuzetno težak, jer su se svi ti ratovi vodili na teritoriji na kojoj su oni živeli.

Podaci o tim seobama pokazuju da je najveći deo tih doseljenika bio iz sevenne Srbije: Pomoravlja, Šumadije, Braničeva i Timočke Krajine, manji broj je došao iz južnih krajeva. Seobe su, uglavnom, bile dobrovoljne, jer su se iseljenici nadali boljim uslovima života u novim krajevima, a često i zato da sačuvaju život, ali je u ratnim periodima bilo i prisiljavanja.

Prema Sentklaraiu, bilo je devet većih seoba srpskog naroda preko Save i Dunava. Prva seoba je izvršena 1356. godine; druga je trajala od 1404. do 1412; treća 1433; četvrta posle pada Novog Brda 1455; peta 1459. godine; šesta 1481; sedma predstavlja dolazak u manjim grupama u periodu od 1509. do 1525; osma 1538. i deveta pod patrijarhom Arsenijem Čarnojevićem 1690. godine, kada je i jedan broj naseljen i u Vranjevu.

Za Novi Bečej je od posebne važnosti seoba, koja se odigrala za vreme poslednjeg austrijsko-turskog rata (Kočine Krajine) — kada se u Vranjevo doselilo 228 lica iz Šumadije i Pomoravlja i za koja postoji spisak imena domaćina.

Mađarska je rado primala Srbe-izbeglice. Naseljavala ih je po Banatu, Sremu i Bačkoj, u krajevima koji su bili najviše izloženi turskim napadima, zbog čega je stanovništvo tih krajeva, pre naseljavanja Srba, bilo jako proređeno. Mađari su iz svih ratnih pohoda na krajeve okupirane od Turaka, dovodili sobom i brojno srpsko stanovništvo i njime naseljavali svoje južnije krajeve, naročito one u granice s Turskom. Prema jednoj zabelešci samo 1481. godine preselilo se u Banat oko 50.000 Srba. Po drugom izvoru — pismu koje je kralj Maćaš uputio papi — u Mađarsku se za svega nekoliko godina (1482—1486) preselilo oko 200.000 Srba. Možda su te cifre i uveličane, ali je poznato da je Banat u to vreme bio uglavnom naseljen Srbima.

Related Articles