srenhu

Kolonizacija Bočara

Opšte napomene

Uzroci sprovođenja kolonizacija na našim prostorima su brojni, ali jedan je konstantan. Naime, stanovništvo Dinarida i drugih planinskih predela južno od Save i Dunava, usled visokog priraštaja, s jedne strane, i ograničenih površina ziratnog zemljišta, s druge strane, oduvek je stremilo ka župnijim krajevima i preseljavanju u ravničarske predele, kao što je Vojvodina. Zato su metanastazička kretanja u novijoj istoriji jugoslovenskih naroda, pa i u XX veku obavljana najčešće od juga prema severu.1

Ova obeležja su karakteristična i za kolonizaciju Vojvodine koja je izvršena nakon završetka Drugog svetskog rata. To je najveća do sada zabeležena seoba našeg naroda iz Dinarskog pojasa u Vojvodinu. U kratkom periodu (1945-1948) iz Bosanske krajine, Like, Korduna, Banije, severne Dalmacije, Hercegovine i Crne Gore i nekih drugih delova tadašnje Jugoslavije, preseljeno je 37.616 porodica sa 225.696 lica.2

Ova kolonizacija je posledica ratnih previranja i revolucionarnih promena, a omogućena je iseljavanjem Nemaca i agrarnom reformom. Opšta karakteristika ove kolonizacije je masovnost, dobrovoljnost i izuzetna organizovanost doseljavanja. Materijalnu osnovu kolonizacije činila su napuštena imanja Nemaca, koji su zbog svoje uloge u toku NOR-a, na našim prostorima, samoinicijativno i proterivanjem (zbog zločina) napustili teritoriju tadašnje Jugoslavije.

Naime, zbog kolaboracije sa neprijateljskim snagama u Drugom svetskom ratu, Nemci su došli pod udar novog jugoslovenskog zakonodavstva. Odlukom Predsedništva AVNOJ-a od 21. novembera 1944. godine, u državnu svojinu prešla je sva imovina nemačkog Rajha i njegovih pomagača i sva imovina jugoslovenskih Nemaca, izuzev pripadnika NOV i POJ.3

Zakon o agrarnoj reformi i kolonizaciji proklamovao je da se agrarna reforma i kolonizacija sprovode na celoj teritoriji DFJ “u cilju dodeljivanja zemlje zemljoradnicima koji nemaju zemlje ili je imaju nedovoljno ostvarujući načelo: Zemlja pripada onima koji je obrađuju" (član 1).


1 Gaćeša, N.: AGRARNA REFORMA I KOLONIZACIJA U JUGOSLAVIJI 1945-1948, Matica srpska, Novi Sad, 1984, str. 242

2 Gaćeša, N.: RADOVI IZ AGRARNE ISTORIJE I DEMOGRAFIJE, Matica srpska, Novi Sad, 1995, str 473.

3 Đurđev, B. S.: POSLERATNO NASELJAVANJE VOJVODINE, Matica srpska, Novi Sad, 1995. str. 57.

Povezani članci

Pišite nam...

vaše sugestije, predloge, ideje, komentare...