Zavičajni klub Novobečejaca i Vranjevčana kao organizator Memorijalane izložbe novobečejskih slikara, ovom prilikom putem sajta, pruža mogućnost svima da tu jedinstvenu postavku posmatraju iz svojih toplih domova.

Još jednom bi želeli da se zahvalimo svima koji su nam pomogli u ostvarenju ove naše ideje, prvenstveno vlasnicima slika: Domu kulture opštine Novi Bečej, OŠ "Miloje Čiplić", PU "Pava Sudarski", "Polet" nexe grupa, srpskoj pravoslavnoj crkvi u Vranjevu, Predragu Dragiću, Gomba Imretu ml., Agnešu Đukičin, Radovanu Milašinoviću, Kelemen Tiboru i Miloradu Azuckom.

Žarko ČIPLIĆ (1887-1958)

Žarko Čiplić rođen je u Starom Bečeju gde je završio osnovnu i građansku školu. Posle završetka učiteljske škole u Somboru 1909. godine dolazi u Novi Bečej gde radi kao učitelj i nastavnik.

Svoj izvanredan dar za muziku i likovnu umetnost punom snagom, elanom je ispoljava u našem mestu. Vodio je i bio solo pevač raznih horova, svirao je na violini, ali ipak sa najvećoj ljubavi se bavio slikarstvom. Slikao je pejzaže, mrtvu prirodu i ikone. Mnoge porodice u Novom Bečeju poseduju ikone upravo od učitelja Žarka Čiplića.

Svoj radni vek je proveo u Novom Bečeju gde je svojim radom u školstvu, kulturi, vatrogasnom društvu, sokolskom društvu i na drugim mestima ostao zapamćen kao nesebičan, savestan, pun energije i poštovan čovek.

Na ovoj Memorijalnoj izložbi bila je zastupljena jedna ikona većeg formata, vlasništvo srpske pravoslavne crkve u Vranjevu. Jedan portret manjeg formata u ulju i jedan crtež grafitnom olovkom, vlasništvo OŠ Miloje Čiplić iz Novog Bečeja.

Zlata JOVANOVIĆ (1900-1981)

Zlata Jovanović, rođena Stanišić muzički obrazovana učiteljica i nastavnica mađarskog jezika, zemljopisa i istorije, predavala je i crtanje. Pored klavira i gomilu notnih svezaka u svojoj kući, slobodno vreme je provodila za štafelajom slikajući. Slikala je uglavnom mrtvu prirodu i pejzaže. Pošto je bila udata za dobrostojećeg novobečejskog trgovca Dragomira Jovanovića, svoje slike nije morala prodavati. Dosta slika je poklanjala a od kojih se nije mogla odvojiti sa njima je ukrašavale zidove svojih soba.

Na ovoj memorijalnoj izložbi zastupljena je jedna od njenih slika. Mrtva priroda, ulje na lesonitu, vlasništvo Andre Karolja.

Bogdan ČIPLIĆ (1910-1989), Miloje ČIPLIĆ (1912-1941)

---

Bogdan

Miloje

Deca novobečejskog učitelja Žarka, stariji Bogdan i mlađi Miloje rođeni su u Novom Bečeju, Bogdan 1910, a Miloje 1912. godine. Obojica su od oca nasledili talenat i ljubav prema slikarstvu.

Bogdan, poput Đure Jakšića, Mome Kapora, Zuka Džumhura i drugih bio je pisac i slikar. Završio je Filozofski fakultet u Beogradu.

Bio je gimnazijski profesor, urednik više časopisa listova i almanaha, obavljao je više funkcija u Srpskom narodnom pozorištu u Novom Sadu. Tisa i Novi Bečej su mu bili neiscrpno nadahnuće za književni i slikarski rad. Miloje, po prirodi smeo, radoznao, obožavalac života i željan da ga živi svim svojim bićem, pisao je poeziju i slikao.

Započeo roman Tamnice sa temom iz novobečejskog života, koji je završio njegov drug i prijatelj Ljubiša Jocić.

Upravo, kada su s jeseni 1941. godine nastajala poslednja poglavlja ovoga dela, oktobra meseca uhvatili su ga u Beogradu žbiri tajne policije i kao levičara i revolucionara odveli u logor a zatim i na gubilište. Osnovna škola u Novom Bečeju s ponosom nosi njegovo ime.

Paulina Pava SUDARSKI (1912-1943)

---

Paulina Pava Sudarski je rođena 12. jula 1914. godine u Novom Bečeju gde je završila osnovnu školu. Posle završetka gimnazije studira u Beogradu na Akademiji likovnih umetnosti. Svoje slikarstvo usavršavala je u Italiji i Francuskoj. Po završetku studija bila je profesor crtanja u Zemunu, Skoplju i Cetinju. Poginula je 1943. godine na Sutjesci. Za uspomenu i sećanje o Pavi Sudarskoj novobečejski vrtić nosi naziv njenog imena.

NAĐ Šandor (1912-1995)

Rođen je u Vranjevu. Posle završene Osnovne i Srednje škole 1937. godine upisuje studije na Akademiji likovnih umetnosti u Beogradu u klasi slikara Milo Milunovića. Posle svog školovanja je nastavnik crtanja u svom rodnom mestu od 1941. do 1946. godine. Iste godine postaje direktor Muzeja u Zrenjaninu gde radi do 1953. godine. Sledeće zaposlenje dobija u Novom Sadu kao kustos Vojvođanskog muzeja sa specijalnošću za srednji vek. Sa sigurnošću se može reći da je Nađ Šandor bio više preokupiran arheologijom nego slikarstvom. Crtanjem i slikanjem se bavio samo u trenucima slobodnog vremena.

Njegov rad Novobečejsko pristanište sa Memorijalne izložbe rađen je u tehnici ulje na platno i vlasništvo je AD Polet Nexe grupa.

GOMBA Imre (1919-1976)

Rođen je u Novom Bečeju gde je završio osnovnu školu. Mada je bio izuzetno sklon umetnosti, posebno slikanju, ipak je krenuo stopama svoga oca i postao majistor zidarskog zanata. Bio je član amaterskog pozorišta gde je pored glume bio i režiser. Crtao je i slikao od rane mladosti. Kasnije je slikanje upražnjavao kao odmor posle napornog dana. Bio je samouki slikar koji je dobro baratao tehmikom akvarela, ulja i tempere. Za sobom je ostavio neverovatno mnogo radova, peko stotinak, što je sada u vlasništu njegovih potomaka.

Za ovu izložbu izabrali smo sedam slika u ulju i akvarelu iz zaostavštine Gomba Imreta, koje su vlasništvo njegovog sina Gomba Imreta mlađeg.

Vojislav PECARSKI (1919-2001)

GABOR Ilona (1922-2002)

Rođena je u Novom Bečeju gde je posle završetka osnovne škole, kao i druga deca, data na zanat. Zbog svog temperamenta i karaktera suprostavlja se pokušajima svojih roditelja i napušta izučavanje nekoliko zanata. U to vreme je počela da crta i slika. Kada je prodala svoju prvu sliku tada je tačno znala da je to pravi zanat za nju. Mlada puna snage za životom a koji je zavisio od prodatih slika, latila se posla. Slikala je sve što se tražilo na tržištu, pejzaže, mrtvu prirodu, motive iz biblije i drugo da bi preživela. Njen »slobodan« nači življenja mnogo je odudarao od njenih sugrađana, što su joj neki zamerali a drugi se divili tome.

Gabor Ilona je možda jedini novobečejski slikar koja ništa drugo nije radila sem slikanja a ipak je sebi obezbedila bezbrižan život. Novobečejci će je pamtiti po purpurnim bulkama naslikane uljem na platnu.

Na ovoj Memorijalnoj izložbi predstavljene su četiri njene slike: Bulke, konji, zalazak sunca i breze, sve u tehnici ulja na platnu. Slike su u vlasništvu Tibora Kelemena, sina Gabor Ilone.

Dragiša BUNJEVAČKI (1925-1983)

---

U Novom Bečeju je živeo i stvarao slikar Dragiša Bunjevački „Baca", boem koji je proveo život od cirkuskih šatri do kafanskog svirca, da bi bogati život završio kao cenjeni umetnik. 1960. godine osnovao je grupu mladih slikara i vajara „Selo" koja okuplja niz talentovanih a kasnije afirmisanih slikara, počev od Janoša Mesaroša pa nadalje. Njegovom zaslugom se u gradu na Tisi rodilo novo naivno slikarstvo koje simbolično i vizionarski povezuje prošlost, sadašnjost i budućnost izražavajući nove koncepcije u slikarskoj umetnosti.

Njegova slika ,,U slavu Anri Rusoa" krasila je mnoge izložbene prostore i našla mesto u knjigama o istoriji umetnosti.

Dragoljub VUJACKOV (1934-1989)

Jedan je od retkih novobečejskih umetnika koji se bavio vajarstvom i slikarstvom. Svoj talenat je otkrio dok je izučavao opančarski zanat u radionici Nikole Cvejina. Ubrzo posle toga umesto kože počinje da upotrebljava drvo, bakar i glinu za izradu skulptura i reljefa. Šezdesetih godina XX veka sa nekolicinom slikara pristupio je Grupi »Selo« čiji je osnivač bio Dragiša Bunjevački. Učestvovao je na izložbama naivnih likovnih umetnika Vojvodine kao i na svetskoj nizložbi naive u Zagrebu.

Na Memorijalnoj izložbi bile su zastupljene dve njegove skulpture od drveta, jedno je u vlasništvu Doma kulture dok se druga nalazi u Narodnoj biblioteci Novi Bečej.

Milorad BERBAKOV (1936-2006)

---

Rođen u Vojvoda Stepi, detinjstvo i mladost provodi u Novom Bečeju. Posle završene Gimnazije u Zrenjaninu, nastavlja svoje školovanje na beogradskom Arhitektonskom fakultetu gde diplomira 1961. godine. Radni vek je proveo u Zrenjaninu, ali se Tisi i gradiću svoje mladosti, boraveći preko celog leta na kultnom brodiću, definitivno vraća posle penzionisanja. Svu svoju intelektualnu snagu usmerava na poboljšanju kulturno-umetničkog života Novog Bečeja. Jedan je od osnivača Tiske Akademije Akvarela (TAA) čiji je i sam bio učesnik. Godinama je organizovao skupove za arhitekte Srbije i Vojvodine pod nazivom „U traganju za idealnim gradom". Kao predsednik Zavičajnog kluba u mnogome je pomagao u pisanju i izdavanju Letopisa za naše mesto. Utisnuo neuništiv pečat kulturnim zbivanjima Novog Bečeja, a slikama-akvarelima koje je u velikom broju poklonio institucijama i pojedincima grada, lepotu Tise i njenih obala ovekovečio.

Miloš RADOVIĆ (1953-1998)

Osnovnu školu i gimnaziju završio je u Novom Bečeju. Tokom tih godina više se isticao u sportu, odnosno u košarci nego li u slikanju. Međutim, uporedo sa košarkom većinu slobodnog vremana je koristio čitajući knjige o slikarstvu. Već na samom početku svog teoretskog obrazovanja pronašao je sebe u pravcu nadrealizma. Knjige o tom pravcu kao i nadrealiztički manifest od Andre Bretona nalazila se uvek pored njega kao biblija. Načitan dela Bodlera, Remboa i Apolinera uz upoznavanje slika Maks Ernsta, Salvatora Dalija i umetnika Tristan Cara počeo je i sam da slika. To nadrealističko opredeljenje u slikarstvu nije moglo da ide i bez nedrealističkog načina življenja. Ipak jedno vreme, radi svog opstanka prisiljen je da radi kao službenik u fabrici crepa i keramike »Polet«. Taj način života nije bio u skladu sa njegovim shvatanjima i posle nekoliko godina na zaprepašćenje svojih drugova napušta taj posao. Slika u svom ateljeu gde provodi dane i noći uglavnom sam. Vrlo malo slika je prodavao ali zato na svojim akcijama I i II, 1988. godine vršio je javno spaljivanje svojih slika.

Kao nadrealista sam je odredio dan svoje smrti, te je nedelju dana pre toga zvao fotografa da ga snimi na klupi kraj Tise gde će i izdahnuti. Isto tako je pogrebniku unapred hteo da plati troškove svoje sahrane, što ovaj naravno nije ozbiljno shvatio. Svima je pričao o tome šta će da uradi ali nekako niko nije hteo da mu veruje. Ali nažalost tako se desilo kako je Miloš Radović - Ćuba želeo. Vrlo malo radova je ostalo za njim.

Na ovoj memorijalnoj izložbi zastupljena su njegova četiri platna. Tri su u vlasništvu Predraga Dragića a jedno je Radovana Milašinovića.

Podatke pribavili i napisali kratke biografije o učesnicima Memorijalne izložbe:

Borivoje Ćurčić, Karolj Andre i Lazar Mečkić