Novo Miloševo

Severoistočno od Novog Bečeja, na udaljenosti od 18 km, nalazi se Novo Miloševo. Ovo selo je po veličini. i broju stanovnika drugo naselje u opštini. Izgrađeno je na lesnoj terasi, koja je blago nagnuta ka zapadu, prema aluvijalnoj ravni Tise.

Novo MiloševoGeografski položaj naselja nije najpogodniji. Svojom lokacijom van važnijih saobraćajnih komunikacija, ono je dugi niz godina ostajalo po strani. Do puštanja u saobraćaj železničke pruge Beograd — Zrenjanin — Kikinda, koja je izgrađena kraj samog naselja, ovo selo, sem običnih letnjih puteva, nije imalo nijednu drugu saobraćajnicu. Izgradnjom pruge od Novog Miloševa prema Čoki i Senti, saobraćajni uslovi su ponovo poboljšani. Tako je ovo naselje ostvarilo železničku vezu sa razvijenijim naseljima severnog i severozapadnog Banata i severoistočne Bačke, a prema jugu — sa Zrenjaninom i Beogradom. Prvi asfaltni put izgrađen je od Novog Bečeja 1969, a zatim — do Kikinde, 1978. godine. Sada je Novo Miloševo željezničkom prugom i asfaltnim putevima povezano sa svim naseljima opštine i sa užom i širom okolinom. Preko Novog Bečeja i brane na Tisi, Novo Miloševo je ostvarilo drumsku vezu sa srednjom i južnom Bačkom. Sve to bitno je poboljšalo saobraćajne uslove i znatno ublažilo nepovoljan geografski položaj.

Hatar Novog Miloševa ima površinu od 174,81 km2. Prostire se na aluvijalnoj ravni Tise i banatske lesne terase. Hatar ima oblik nepravilne izdužene geometrijske slike pravca zapad — istok. Zauzima površinu od sadašnjeg toka Tise, na zapadu, do Kikindskog kanala, na istoku. Niži delovi hatara u aluvijalnoj ravni su vodoplavni i na njima su prostrane slatinaste površine i druga degradirana zemljišta, koja imaju znatno manju proizvodnu sposobnost od tipičnog černozema. Na višim oceditijim delovima i na lesnoj terasi je povoljniji pedološki sastav. Uz ostala prirodno-geografska obeležja, koja imaju dosta sličnosti sa hatarima novobečejske subregije, stekli su se osnovni uslovi za razvoj poljoprivrednih delatnosti. Uporedo sa razvojem ratarstva i stočarstva, poslednjih godina ulažu se sve veći napori u razvoj industrije. Ova privredna grana zastupljena je jednom ciglanom, čija je proizvodnja znatno osavremenjena, mlinom, metaloprerađivačkom organizacijom udruženog rada »3. oktobar« i pogonom hemijske industrije.

Istorija naselja

Novo Miloševo formirano je iz dva veoma stara naselja, Beodre i Dragutinova. Svoje sadašnje ime dobilo je 1946. godine, po proslavljenom borcu i organizatoru ustanka u ovom selu — Milošu Popovom — Klimi.

Beodra je znatno starije naselje od Dragutinova i zahvata južni deo Novog Miloševa. Prvi put se pominje u srednjevekovnim dokumentima iz 1331. godine, pod imenom Beldre (Boldre). Početkom XIV veka selo i okolina postaju privatna svojina imućnih spahijskih porodica, koje su, u dužem vremenskom razdoblju, menjaju kao vlasnici ovog kraja. U dokumentima iz 1461. i 1482. godine, iz vremena Matije Korvina, spominju se dva naseIja Beldre. Jedno je bilo severnije od današnje Beodre, i nazivalo se Beldreseg (Boldreszeg). To je današnje Dragutinovo. Ovo naselje, do stvaranja Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca, nazivano je Karlovo. Prema istorijskim podacima, u vreme nadiranja Turaka u ove krajeve, ova naselja nisu stradala. Pretpostavlja se da su ih od uništenja spasle velike i neprohodne močvare, koje su se u to vreme nalazile oko naselja. Međutim, početkom XVII veka, oba naselja su potpuno uništena, pa se u popisu iz 1717. godine i ne pominju.

Novo MiloševoPosle popisa iz 1717. godine Beodru naseljavaju Srbi i Mađari, mahom slobodnjaci — graničari, koje okolne vlasti proganjaju. Oko 1740. godine, oba mesta naseljava nova grupa Srba i Mađara, iz Akače i Kerektova. Masovniie naseljavanje Mađara u Beodri počinje od 1781. godine, kad ove državne posede otkupljuje veleposednik Karatšonji Bogdan (Karátsony Bogdán), a od 1794. do 1805. godine u Beodru se doseljavaju Nemci.

Godine 1805. Beodra dobija rang varošice, s pravom održavanja zemaIjskih vašara tri puta godišnje. Od tada, broj stanovnika raste a naselje počinje teritorijalno da se širi prema bivšim okolnim pustarama i salašima (Akač — pusta, Ujtanje — pusta i dr.). U drugoj polovini XIX veka u naselju se podižu veoma značajni objekti: parni mlin, ciglana, crepana i željeznička stanica. Prema podacima iz 1910. godine, Beodra je varošica sa 754 ušorene kuće i 4.600 stanovnika. U etničkom pogledu, najviše je bilo Srba (2.241), Mađara (1.623) i Nemaca (736).

Dragutinovo (Karlovo) se razvilo na mestu nekadašnjeg srednjevekovnog naselja Beldreseg (Boldreszeg), koje je bilo vlasništvo više velmoža, feudalaca (porodica Telegdi i dr.). Nalazilo se severno od Beodre, a delio ih je samo davno prokopani kanal. Karakteristično je da se, prema istorijskim podacima, ovo naselje u periodu turske najezde gubi — nestaje. Od 1740. godine, mesto ponovo nastanjuju Srbi i, u čast kralja Karla III, dobija ime Karlovo. Većinu stanovnika činili su Srbi, graničari iz južnog Potisja i Arada. Iako je naselje 1774. godine đobilo privilegije Kikindskog dištrikta, deo sta- novnika bivših graničara nije mogao da se saživi, odnosno da se pomiri sa razvojačenjem, i iseljava se u novoformiranu Podunavsku vojnu granicu. Prema istorijskim dokumentima, tada su se iz Karlova iselilo 44 velike porodice.

U periodu između 1855. i 1870. godine selo je u dva maha poplavljeno. Velika glad pustošila je naselje 1863/64. godine, a zatim je epidemija kolere desetkovala stanovništvo. I pored svega, Karlovo se posle toga brzo oporavilo i znatno razvilo u ekonomskom pogledu. Početkom XX veka, ovo naselje imalo je 1.115 kuća, sa preko 5.700 stanovnika. U etničkoj strukturi najviše je bilo Srba (5.555) i Mađara (180).

Stanovništvo

Po ukupnom broju stanovnika, Novo Miloševo pripada grupi najvećih sela u Banatu, pa i u Vojvodini. Prema podacima popisa stanovništva 1921. gođine, ovo selo imalo je 9.850 stanovnika. Krajem drugog svetskog rata, nemačke porodice se iseljavaju, a zatim, kolonizacijom, broj stanovnika popunjavaju doseljenici iz naših pasivnih i ratom opustošenih krajeva. Prema podacima popisa 1948. godine, Novo Miloševo je imalo 9.536 stanovnika, što je približno apsolutnom broju stanovnika pre 27 godina. Period od 1961. do 1981. godine ukazuje na postepeno opadanje ukupnog broja stanovnika ovog naselja. U 1961. godini selo je imalo 9.276 stanovnika, 1971. godine — 8.552 stanovnika, a na poslednjem popisu 1981. godine — 7.801 stanovnika. Uzroci opadanju ukupnog broja stanovnika veoma su slični kao i u ostalim naseljima. Oni se mogu svesti na stalno iseljavanje u gradove i razvijenije privredne centre, jer selo, svojom skromnom i jednoličnom privredom, ne može svim mladim ljudima obezbediti odgovarajuću životnu egzistenciju, uz to, sve manji prirodni priraštaj dovodi u pitanje normalnu prirodnu reprodukciju stanovništva.

U polnoj, starosnoj i ostalim strukturama stanovništva zapažaju se slična obeležje kao i u ostalim naseljima opštine. Odnos ženskog i muškog stanovništva prirodno je uravnotežen. U starosnoj strukturi, sve veća je zastupljenost starijeg stanovništva, što je pojava karakteristična za većinu vojvođanskih sela. U etničkoj strukturi, najveća je zastupljenost Srba, kojih je, prema poslednjem popisu 1981. godine, bilo 5.848. Zatim po broju slede Mađari (1.613), Romi (345), a preostalih 995 stanovnika pripada ostalim narodima i narodnostima. Struktura stanovništva prema školskoj spremi takođe ukazuje na određene podudarnosti sa ostalim naseljima opštine. U 1981. godini, među stanovnicima starim 15 i više godina 388 lica bilo je bez školske spreme, a 2.431 lice završilo je od jedan do sedam razreda osnovne škole, odnosno nije imalo potpuno osnovno obrazovanje. Sa završenim osnovnim obrazovanjem bilo je 2.174 lica, a sa srednjim obrazovanjem 1.050 stanovnika. Višu školu završilo je 83 lica, a fakultetsko ili visoko obrazovanje 39 stanovnika. Ako se ima u vidu činjenica da stanovnici bez školske spreme i sa nepotpunim osnovnim obrazovanjem pripadaju pretežno starijim starosnim grupama, onda se ovakva struktura stanovništva prema školskoj spremi može smatrati zadovoljavajućom.

Novo MiloševoKao i ostala mesta opštine, Novo Miloševo je naselje panonskog tipa. Pravougaonog je oblika, sa pravim i širokim ulicama. Naselje po dužoj osi ima dužinu oko 5 km. Pruža se pravcem severoistok — jugozapad. Ima nekoliko uzdužnih, i tri puta veći broj poprečnih ulica. Glavna ulica široka je oko 50 metara. Kuće su panonskog tipa, sa istim karakteristikama kao i u ostalim naseljenim mestima opštine.

Po komunalnoj uređenosti i estetskom izgledu, Novo Miloševo zauzima vodeće mesto među ostalim selima opštine. Ozelenjene su sve ulice, posađeni drvoredi, uređeni travnjaci i cvećnjaci. Većina ulica je asfaltirana, a pored kuća izbetonirano je i uređeno preko 60 km trotoara. Izuzetno lepo uređen je centar naselja. Podignuto je šest spomenika žrtvama palim u drugom svetskora ratu i postavljeno 18 spomen-ploča.

Naselje ima izgrađen vodovod, stadion s tribinama i druge sportske objekte, zadružni i omladinski dom, bioskop, novu i savremeno opremljenu zdravstvenu stanicu. Od vaspitno-obrazovnih institucija najznačajnije su: predškolska ustanova (zabavište), Osnovna škola »Miloš Popov — Klima«, isturena odeljenja škole za pozivno usmereno obrazovanje i biblioteka. Osnovna škola je ponos Novog Miloševa. Savremeno je opremljena i u vaspitno-obrazovnom radu postiže zapažene rezultate. U školi se posebna pažnja psvećuje vaspitnom radu i negovanju tradicija NOB-a, što se manifestuje u slobodnim aktivnostima, na javnim nastupima i u literarnim radovima učenika.

U početnom razvoju komunalnog sistema, Novo Miloševo je bilo posebna opština, u čijem sastavu je kraće vreme bilo i naselje Bočar. Od 1960. godine, nalazi se u sastavu opštine Novi Bečej. Naselje ima jedinstvenu mesnu zajednicu i Mesnu kancelariju, kao isturenu organizacionu jedinicu opštinskog organa uprave.

U bogatoj prošlosti, Novo Miloševo je najsvetlije trenutke svoje isto rije doživelo u narodnooslobodilačkoj borbi. Veliki broj meštana učestvovao je u ovoj borbi i sarađivao sa pokretom. Istaknuti prvoborac i organizator ustanka u selu bio je Miloš Popov — Klima, po kome je naselje Novo Miloševo i dobilo svoje ime. Među ostalim znamenitim imenima ovog naselja su dr Đorđe Joanović, osnivač Medicinskog fakulteta u Beogradu, i Teodor Pavlović, obnovitelj Matice srpske.

paypal PNG24
ako želite da podržite razvoj sajta donacijom

Da li ste znali...

da je naše mesto pedesetih godina XX veka u okviru Plivačkog kluba »Jedinstvo« imalo i svoju ekipu za vaterpolo?