Saradnјa stručnјaka i lokalne samouprave na zaštiti bogatog nasleđa Opštine Novi Bečej

Opština Novi Bečej se po broju zaštićenih objekata kulturnog nasleđa svrstava u sam vrh opština na teritoriji srednjeg Banata. Zavod za zaštitu spomenika kulture Zrenjanin od vremena svoga osnivanja, 2004. godine do danas, bavi se valorizacijom, zaštitom i prezentacijom bogatog graditelјskog nasleđa ove opštine, na čijoj se teritoriji pored Novog Bečeja, nalaze još i Kumane, Novo Miloševo i Bočar. Ove aktivnosti ne bi bile uspešne da se ne odvijaju uz pomoć i saradnju nosilaca vlasti lokalne samouprave i šire društvene zajednice, uz značajan doprinos i pojedinaca. Kod mnogih od njih, prepoznata je svest da je upravo kulturno nasleđe nosilac onih vrednosti koje ističu lokalne specifičnosti, kulturološke različitosti i čine osobenosti jednog naroda, bez obzira na prostor i vreme kada je nastalo. Iz tog razloga briga za njegovo očuvanje i zaštitu postala je zajednički prioritet svih nas, kako onih koji žive u njegovom neposrednom okruženju tako i stručnjaka, čiji je posao upravo zaštita nepokretnog kulturnog nasleđa.

Jedan od važnijih segmenata predstavlјanja graditelјske baštine Opštine Novi Bečej, jeste i štampanje popularnih izdanja o pojedinačnim spomenicima kulture, koja utiču na popularisanje ovih građevina kroz isticanje njihovih najvažnijih arhitektonskih i kulturno-istorijskih vrednosti. Ove vrednosti su simboli prošlosti jer otkrivaju mnoge činjenice u vezi sa načinom života i običajima lјudi na današnjoj teritoriji AP Vojvodine, iako su mnogi spomenici kulture, osim crkvenih građevina, protokom vremena potpuno izgubili svoju prvobitnu funkciju.

Monografsko izdanje Kuća Vladimira Glavaša u Vranjevu - spomen-muzej (2012), prva je u nizu štampanih publikacija o spomenicima kulture koji se nalaze na ovoj teritoriji. U pitanju je objekat profane arhitekture nastao u jednoj maloj ali bogatoj sredini koja nije oskudevala u broju poznatih intelektualaca. Školujući se u inostranstvu, na univerzitetskim centrima jugoistočne Evrope, tadašnje Austro-Ugarske monarhije, prenosili su po povratku u rodno mesto napredni evropski duh druge polovine XIX veka, pokušavajući, kao dr Vladimir Glavaš, da ličnim primerom i načinom života i rada pomognu svojim sugrađanima, ne samo svojim idejama već i materijalno.

Pored kuća bogatijih građana, njihovih palata, letnjikovaca i dvoraca (na teritoriji Opštine poznati su: dvorac Sokolac u ataru Novog Bečeja, dvorac Gedeona Rohoncija na Bisernom ostrvu, dvorac Karačonji u Novom Miloševu, dvorac Alajoša Bajera i kaštel Bajića u Bočaru), ostale su sačuvane i mnogobrojne crkvene građevine - pravoslavni i rimokatolički hramovi. Na ovoj relativno maloj teritoriji evidentirano ih je ukupno četrnaest, zajedno sa srednjovekovnom bazilikom Arača, od kojih je više od polovine proglašeno za zaštićene spomenike kulture.

Posebnu oblast predstavlјaju narodno graditelјstvo i objekti tehničke kulture koji su nezaobilazni elementi seoskih ambijenata. Publikacija koja se bavi promocijom ove vrste nasleđa štampana je pod naslovom Graditelјsko nasleđe Novog Miloševa (2013).

Zavod za zaštitu spomenika kulture Zrenjanin nastaviće i u narednom periodu, sa aktivnostima koje se odnose na zaštitu i dalјu popularizaciju graditelјskog nasleđa Opštine Novi Bečej. U vezi s tim, u proteklom periodu jedna od značajnijih aktivnosti odnosila se na pripremu i izradu predloga odluka o proglašenju čak dve prostorne kulturno-istorijske celine: „Stari centar Vranjeva" i „Centar Novog Bečeja". Realizovana je veoma uspešno u saradnji sa opštinskom upravom, koja je prepoznala važnost i značaj ovih celina u dalјem režimu njihovog očuvanja i zaštite.

Posebno treba istaći lični doprinos Dragana Rauškog, građevinskog inženjera, zaposlenog na poslovima urbanizma i zaštiti životne sredine, na pripremi prateće dokumentacije, na nesebičnom zalaganju i podršci u poslovima koji su u vezi sa zaštitom kulturnog nasleđa na teritoriji ove opštine, zahvalјujući kome se oni odvijaju bez većih problema i na obostrano zadovolјstvo.

paypal PNG24
ako želite da podržite razvoj sajta donacijom

Da li ste znali...

Spomenik palim borcima u narodnooslobodilačkom ratu, otkriven je u Kumanu 1. juna 1954.