|
 Novi Bečej je još od 1741. godine imao crkvu
izgrađenu od tvrdog materijala, što je, u to vreme, bila retkost u tom
delu Banata.
Protosinđel Arsenije Radivojević 1758. godine
izvršio je pregled šezdeset devet mesta Temišvarske eparhije. U svom
izveštaju navodi da u Novom Bečeju postoji crkva izgrađena od cigala s
pet prozora staklenih; dvoja vrata tišlerskih i na njima nemačke brave;
svod od dasak različitih, bojom molovana; crkva je patosna ciglom;
pokrivena čamovom šindrom; porta ograđena koljem. Crkva je imala dva
zvona i bila je posvećena svetom Nikolaju. Ovaj opis se podudara s
novobečejskom malom crkvom–manastirom.
 To što je crkva posvećena Sv. Nikolaju, unelo je
zabunu i mnogi su smatrali da se to odnosi na veliku pravoslavnu crkvu u
Novom Bečeju, jer je i ona posvećivana sv. Nikolaju, posebno što mala /
manastir /, slavi uspenje Bogorodice. Mata Kosovac i dr Šamu Borovski u
svojim knjigama zabeležili su da je velika crkva izgrađena 1741. godine.
Kosovac čak objašnjava: » Hram je zidan u vizantijskom stilu 1741.
godine pod vladom carice Marije Terezije, patrijarha Arsenije IV i
episkopa Putnika. Templo je slikao Paja Simić 1858. godine, od starih
knjiga ima jednu srbulju iz 1636. godine« . I u građi za proučavanje
spomenika kulture Vojvodine II, na strani 77. stoji da je crkva
posvećena sv. Nikoli /misli se na veliku crkvu/ izgrađena 1741. godine.
Da se ovde radi o maloj crkvi govori izveštaj
protosinđela Radivojevića iz 1758. godine, prema kome u Novom Bečeju
postoji jedna crkva. Da su postojale dve, on bi to istakao kao što je
učinio u drugim mestima gde su postojale dva crkve, u Velikom Bečkereku,
na primer. Pogotovu, što su objekti njegove vizitacije bile crkve, pa
tek onda škole i drugi značajni momenti iz života Srba.
Nema sumnje da je male crkva /manastir/, izgrađena
ranije od velike crkve. Da se i u izveštaju protosinđela Radivojevića
radilo o maloj crkvi svedoči sam opis.
Istovetan opis nalazimo za malu crkvu /manastir/
posle dvesto godina i u članku inž. Arh. Miloja Miloševića.
Podatak da je pravoslavna crkva u Novom Bečeju
izgrađena 1741. godine i da je posvećena sv. Nikoli odnosi se na malu
crkvu. Pre nje, na ovom mestu ili u neposrednoj blizini postojala je
mala bogomolja, izgrađena od pletera ili od naboja 1731. godine, što
potvrđuje i antimins koji za crkvu sv. Nikola u Novom Bečeju osvetio
Nikola Dimitrijević 3. novembra 1733. godine. Taj antimins je kasnije,
po izgradnji sadašnje male crkve, prenet u tu crkvu. Nekada je na tom
mestu, smatra se, još za vreme Turaka, postojao pravoslavni manastir, te
se po njemu današnja crkva i zove manastir.
Lazar Mečkić (Novi Bečej
i Vranjevo kroz istoriju, Novi Bečej 1989.)
|
